آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
56
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
لحنى دوستانه گفتند « خوش گلدى » « 1 » . هنگامى كه به همراه آنان حدود نيم مايل اسب رانديم ، طرف راست خود ، بر فراز يك تپه ، سپاهى را با تعداد بيش از پنج هزار نفر ديديم . از آنجا كه مىدانستيم ، خان و كلانتر « 2 » يعنى نماينده او در آنجا منتظر ما هستند ، بنابراين مسير حركت خود را متوجه آن تپه كرديم . زمانى كه به نزديك آنان رسيديم ، خان با همراهان خود در حالى كه ديگران با طرزى باشكوه در پشت وى حركت مىكردند سوار بر اسب به سوى سفراء آمد . طرف راست ، جلوى او شش خدمه جوان ، قوى هيكل با تير و كمانهاى زرين و در طرف راست جلوى او شش نگهبان با تفنگهاى « 3 » لوله بلند ، نزديك و پشت سر خان تعداد زيادى سوار تماشائى با لباسهاى زربفت و دستارهايى كه در آن طلا و نقره كار كرده بودند حركت مىكردند . خان به سفرا نزديك شد و خلاف رسم ايرانيان ولى براى رضايت آلمانىها دست خود را به طرف آنان دراز كرد و خوشآمد گفت و دستور داد جام سيمينى را از شراب پر كردند و او آن را به سلامتى سفرا نوشيد و ديگران مىبايست در مقابل دوبار به سلامتى وى بنوشند . همراه خان و كلانتر فرستاده روسى آلكسئى ساوينويچ « 4 » نيز بود كه به همگى دست داد و خوشآمد گفت . در اين محل بازىهاى ميدانى و موسيقى غريب را انسان مىديد و مىشنيد ، چهار نفر سوار بر اسب سوى ما آمدند و ايستادند و دميدن در يك آلت موسيقى را كه از مس و شبيه قرهنى بود آغاز كردند . طول اين آلت موسيقى حدود چهار ساعد و مخرج آن داراى قطرى حدود يك ساعد بود . نام آن كرناى « 5 » است . آن را به طرف
--> ( 1 ) - Choschkeldi - به تركى يعنى خوش آمدى - م . ( 2 ) - Kalenter - صفحه 47 تذكرة الملوك . در بيان تفصيل شغل عاليحضرت كلانتر : « تعيين كدخدايان محلات و ريشسفيدان اصناف با مشار اليه است . . . » - م . ( 3 ) - احتمالا شمخال باشد - م . ( 4 ) - AlexeiG ( 5 ) - Kerrenai - براى شناختن كليه آلات موسيقى زمان صفويه به تصوير بين صفحات 184 و 185 سفرنامه كمپفر را كه او از اين آلات كشيده است نگاه كنيد - م .